Jak czytać wynik kalkulatora BMI?
Według WHO u dorosłych BMI poniżej 18,5 kg/m² to niedowaga, 18,5–24,9 masa ciała prawidłowa, 25,0–29,9 nadwaga, a od 30,0 otyłość. Granice są takie same dla kobiet i mężczyzn i nie zależą od wieku.
| BMI (kg/m²) | Kategoria według WHO | Co zrobić z wynikiem |
|---|---|---|
| poniżej 18,5 | niedowaga | omów wynik z lekarzem |
| 18,5–24,9 | masa ciała prawidłowa | dopasuj jedzenie do treningu |
| 25,0–29,9 | nadwaga | sprawdź tkankę tłuszczową i obwód talii |
| 30,0–34,9 | otyłość I stopnia | omów wynik z lekarzem |
| 35,0–39,9 | otyłość II stopnia | omów wynik z lekarzem |
| 40,0 i więcej | otyłość III stopnia | omów wynik z lekarzem |
Przy BMI poniżej 18,5 WHO opisuje większe ryzyko niektórych problemów zdrowotnych, a niska masa ciała może mieć różne przyczyny, dlatego wynik oceni lekarz. Przy BMI 25,0–29,9 sam wynik nie wystarczy, bo nie mówi, czy dodatkowe kilogramy to mięśnie, czy tkanka tłuszczowa. Od 30,0 według WHO zwykle można przyjąć nadmiar tkanki tłuszczowej.
Gdy BMI mieści się w zakresie prawidłowym, a chcesz dopasować jedzenie do treningu, policz w kalkulatorze zapotrzebowania kalorycznego, ile energii potrzebujesz w dniu treningowym.
Jaka masa ciała jest prawidłowa dla mojego wzrostu?
Prawidłowa masa ciała to taka, przy której BMI wynosi 18,5–24,9 kg/m². Przy wzroście 170 cm to 54–72 kg, a przy 180 cm 60–80 kg (nasze wyliczenie).
Kalkulator podaje ten zakres w pełnych kilogramach pod wynikiem BMI. Tabela pokazuje go dla kilku wzrostów:
| Wzrost | Prawidłowa masa ciała (BMI 18,5–24,9) |
|---|---|
| 150 cm | 42–56 kg |
| 155 cm | 45–59 kg |
| 160 cm | 48–63 kg |
| 165 cm | 51–67 kg |
| 170 cm | 54–72 kg |
| 175 cm | 57–76 kg |
| 180 cm | 60–80 kg |
| 185 cm | 64–85 kg |
| 190 cm | 67–90 kg |
| 195 cm | 71–94 kg |
Zakres opisuje ogół dorosłych. Osoba, która od lat trenuje siłowo, może ważyć więcej niż górna granica i mieć mało tkanki tłuszczowej, więc sam wynik powyżej zakresu nie jest u niej powodem do odchudzania.
Jak liczymy BMI?
BMI to masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach. Osoba ważąca 70 kg przy wzroście 1,75 m ma BMI 22,9 kg/m²; ten przykład podaje raport WHO.
Kalkulator robi dokładnie to samo: mnoży wzrost w metrach przez siebie, dzieli przez ten wynik masę ciała i podaje BMI z jednym miejscem po przecinku. Kategorię ustala z liczby, którą widzisz na ekranie. Zakres prawidłowej masy ciała to wszystkie pełne kilogramy, przy których Twoje BMI wynosi od 18,5 do 24,9.
Kalkulator nie pyta o płeć, bo według WHO granice kategorii są takie same dla kobiet i mężczyzn. Wiek służy tylko do tego, żeby nie liczyć BMI osobom poniżej 18 lat i dodać uwagę osobom od 65 lat. Definicję, kategorie WHO i siatki centylowe dla dzieci opisuje szerzej hasło BMI.
Dlaczego BMI myli u osób z dużą masą mięśni?
BMI nie odróżnia masy mięśni od tkanki tłuszczowej, więc u sportowców z dużą masą mięśni może błędnie wskazać nadwagę albo otyłość.
Mięśnie ważą, a wzór widzi tylko kilogramy. W badaniu kandydatów do zawodowej ligi futbolu amerykańskiego BMI zaliczyło do otyłości ponad połowę zawodników, a pomiar tkanki tłuszczowej mniej niż co dziesiątego. Mężczyzna ważący 90 kg przy 180 cm wzrostu dostanie BMI 27,8 i kategorię „nadwaga”, choćby trenował siłowo od lat.
Przy dużej masie mięśni sprawdź, ile w Twojej masie jest tkanki tłuszczowej. Z obwodów ciała oszacuje ją kalkulator tkanki tłuszczowej, a dokładniej zmierzy ją badanie składu ciała. Progi obwodu talii opisuje artykuł BMI sportowca.
Na ile wynik BMI jest dokładny?
BMI dokładnie opisuje masę ciała w stosunku do wzrostu, ale u konkretnej osoby słabo mówi o ilości tkanki tłuszczowej. Błąd działa w obie strony: u umięśnionych zawyża kategorię, a u części osób z nadmiarem tkanki tłuszczowej ją zaniża.
W dużym badaniu dorosłych w wieku 20–79,9 roku granica 30 nie wychwyciła ponad połowy osób z nadmiarem tkanki tłuszczowej, a w zakresie 25–29,9 BMI nie odróżniało tłuszczu od masy beztłuszczowej u żadnej z płci. Przy tym samym BMI kobiety mają zwykle więcej tkanki tłuszczowej niż mężczyźni, a jej udział rośnie z wiekiem u obu płci, mniej więcej do 60–65 lat.
Na wynik wpływa też pochodzenie. Konsultacja ekspertów WHO uznała, że w populacjach azjatyckich spora część osób ma wysokie ryzyko cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych już przy BMI poniżej 25, ale zostawiła granice międzynarodowe. Według WHO do oceny ryzyka chorób związanych z nadmiarem tkanki tłuszczowej potrzebne jest obok BMI także jej rozmieszczenie, na przykład obwód talii.
Kiedy nie stosować kalkulatora BMI?
Kalkulator BMI nie pokazuje wyniku osobom poniżej 18 lat i w ciąży. Osobom od 65 lat pokazuje wynik z dodatkową uwagą.
Poniżej 18 lat
U dzieci i nastolatków BMI zmienia się z wiekiem, dlatego normy żywienia dla Polski odsyłają do siatek centylowych WHO, przygotowanych dla wieku 5–19 lat osobno dla chłopców i dziewcząt. Masę ciała nastolatka ocenia lekarz na siatce centylowej. W okresie wzrostu nie odchudzamy: nawet u rosnących zawodników z budową ciała wskazującą na ryzyko chorób przewlekłych autor przeglądu uznaje za właściwsze utrzymanie masy ciała niż jej redukcję.
W ciąży
Polskie normy uzależniają zalecany przyrost masy ciała w ciąży od BMI sprzed ciąży, a ten przyrost ustala lekarz prowadzący. Dlatego w ciąży kalkulator nie pokazuje wyniku.
Od 65 lat
U osób w wieku 65 lat i starszych BMI w zakresie nadwagi nie wiązało się w badaniach obserwacyjnych z większym ryzykiem zgonu, a ryzyko rosło przy BMI poniżej 23 i powyżej 33 kg/m².
Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN) uznaje u osób od 70 lat za obniżone już BMI poniżej 22, jeśli masa ciała spadła bez zamierzenia. U seniora powodem do rozmowy z lekarzem może więc być BMI wyraźnie wyższe niż 18,5. Niezamierzony spadek masy ciała po 65. roku życia zawsze omów z lekarzem.
Jakie błędy najczęściej psują wynik BMI?
Najczęściej wynik psuje wzrost wpisany z pamięci albo w złych jednostkach. Kalkulator przyjmuje masę ciała w kilogramach i wzrost w centymetrach.
- Wzrost sprzed lat. Zmierz się bez butów, plecami do ściany. Przy 70 kg różnica między 172 a 175 cm zmienia BMI z 23,7 na 22,9 (nasze wyliczenie).
- Wzrost w metrach. Wpisz 175, a nie 1,75.
- Porównywanie wyników z różnych pór dnia. Gdy chcesz śledzić zmiany, waż się zawsze w podobnych warunkach, na przykład rano, przed jedzeniem.
- Traktowanie BMI jak pomiaru tkanki tłuszczowej. BMI mówi o masie ciała w stosunku do wzrostu, nie o tym, z czego ta masa się składa.
- Ocena nastolatka według tabeli dla dorosłych. U osób poniżej 18 lat wynik porównuje się z siatką centylową.
Z gabinetu
Gdy ktoś przychodzi z wynikiem z kalkulatora BMI, najpierw pytam, jak trenuje. U zawodnika z dużą masą mięśni „nadwaga” może nic nie mówić o tłuszczu. Dlatego mierzę obwód talii i sprawdzam skład ciała, a dopiero potem rozmawiamy o masie ciała. Kobietom tłumaczę, że granice są dla nich takie same. Przy wyniku poniżej 18,5 albo od 30 proszę o rozmowę z lekarzem. Rodzicom przypominam, że nastolatka ocenia się na siatce centylowej, a w okresie wzrostu go nie odchudzamy.
Przycisk konsultacji: Umów konsultację online
Najczęstsze pytania o BMI
Jak obliczyć BMI bez kalkulatora?
Podziel masę ciała w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Osoba ważąca 70 kg przy wzroście 1,75 m ma BMI 22,9 kg/m².
Najpierw pomnóż wzrost przez siebie (1,75 × 1,75 = 3,0625), a potem podziel przez ten wynik masę ciała (70 : 3,0625 = 22,86, po zaokrągleniu 22,9).
Czy wynik 25,0 to już nadwaga?
Tak. BMI 25,0 kg/m² to według WHO dolna granica nadwagi, a kalkulator ustala kategorię z liczby, którą widzisz na ekranie.
Mężczyzna ważący 80,9 kg przy 180 cm wzrostu ma BMI 25,0, czyli nadwagę. Przy 80,6 kg wychodzi 24,9 i masa ciała prawidłowa (nasze wyliczenie).
Czy kalkulator BMI dla kobiet liczy inaczej?
Nie. Kobiety i mężczyźni mają ten sam wzór i te same granice kategorii WHO. Przy tym samym BMI kobiety mają zwykle więcej tkanki tłuszczowej niż mężczyźni.
Kobieta ważąca 62 kg przy wzroście 168 cm ma BMI 22,0, czyli masę ciała prawidłową (nasze wyliczenie). Ile z tej masy to tkanka tłuszczowa, BMI nie pokaże.
Czy prawidłowe BMI zależy od wieku?
Nie. Granice WHO są takie same dla wszystkich dorosłych. U osób od 65 lat ryzyko rosło jednak w badaniach już przy BMI poniżej 23, dlatego kalkulator dodaje im uwagę.
Wynik i kategoria od 65 lat liczą się tak samo jak u młodszych dorosłych. Uwaga pod wynikiem przypomina, że niezamierzony spadek masy ciała w tym wieku omawia się z lekarzem.
Co zrobić, gdy BMI wychodzi poniżej 18,5?
Omów wynik z lekarzem. WHO nazywa BMI poniżej 18,5 niedowagą i wiąże ją z większym ryzykiem niektórych problemów zdrowotnych.
Jeśli trenujesz, sprawdź też, czy jesz tyle energii, ile wydatkujesz. Niska masa ciała może mieć różne przyczyny, więc jedzenie dopasujemy dopiero po rozmowie z lekarzem.