Jak czytać wynik kalkulatora BMI?
Według tabeli WHO dla dorosłych BMI poniżej 18,5 kg/m² to niedowaga, 18,5–24,9 masa ciała prawidłowa, 25,0–29,9 nadwaga, a od 30,0 otyłość. U dorosłych granice nie zależą od wieku.
| BMI (kg/m²) | Kategoria według WHO |
|---|---|
| poniżej 18,5 | niedowaga |
| 18,5–24,9 | masa ciała prawidłowa |
| 25,0–29,9 | nadwaga |
| 30,0–34,9 | otyłość I stopnia |
| 35,0–39,9 | otyłość II stopnia |
| 40,0 i więcej | otyłość III stopnia |
Nasze wyliczenie: kobieta ważąca 62 kg przy wzroście 168 cm ma BMI 22,0, czyli masę ciała prawidłową.
Czy kalkulator BMI dla kobiet liczy inaczej?
Nie. Kobiety i mężczyźni mają ten sam wzór i te same granice kategorii WHO. Przy tym samym BMI kobiety mają zwykle więcej tkanki tłuszczowej niż mężczyźni.
Udział tkanki tłuszczowej rośnie z wiekiem u obu płci, mniej więcej do 60–65 lat. Dwie kobiety w różnym wieku z identycznym wynikiem mogą więc mieć różną ilość mięśni i tłuszczu.
Czy BMI dobrze ocenia sportowców?
Nie zawsze. BMI nie odróżnia masy mięśni od tkanki tłuszczowej, więc u sportowców z dużą masą mięśni może błędnie wskazać nadwagę albo otyłość.
W badaniu kandydatów do zawodowej ligi futbolu amerykańskiego BMI zaliczyło do otyłości ponad połowę zawodników, a pomiar tkanki tłuszczowej mniej niż co dziesiątego. Mężczyzna ważący 90 kg przy 180 cm wzrostu dostanie BMI 27,8 i kategorię „nadwaga”, choćby trenował siłowo od lat.
Przy dużej masie mięśni zmierz talię i sprawdź skład ciała. Według WHO do oceny ryzyka chorób związanych z nadmiarem tkanki tłuszczowej potrzebne jest też rozmieszczenie tłuszczu. Progi obwodu talii znajdziesz w artykule BMI sportowca: dlaczego przy mięśniach wychodzi „nadwaga”?
Jak czytać BMI u osób od 65 lat?
BMI po 65. roku życia czytaj ostrożniej. U osób w wieku 65 lat i starszych BMI w zakresie nadwagi nie wiązało się w badaniach obserwacyjnych z większym ryzykiem zgonu, a ryzyko rosło przy BMI poniżej 23 i powyżej 33 kg/m².
Wyniki badań nad BMI osób od 65 lat nie przenoś na pięćdziesięciolatków. Niezamierzony spadek masy ciała po 65. roku życia omów z lekarzem.
Kiedy kalkulator nie wystarczy?
Gdy masz mniej niż 18 lat albo jesteś w ciąży, kalkulator BMI nie pokaże wyniku. Przy BMI poniżej 18,5 lub od 30,0 omów wynik z lekarzem.
U dzieci i nastolatków BMI zmienia się z wiekiem, dlatego normy żywienia dla Polski odsyłają do siatek centylowych WHO, przygotowanych dla wieku 5–19 lat osobno dla chłopców i dziewcząt. W okresie wzrostu nie odchudzamy. Nawet u rosnących zawodników, których budowa ciała wskazuje na ryzyko chorób przewlekłych, autor przeglądu uznaje za właściwsze utrzymanie masy ciała niż jej redukcję. Rosnący sportowiec ma u nas osobny plan: Dieta młodego sportowca: basen, mata, hala i dzień zawodów.
W ciąży polskie normy uzależniają zalecany przyrost masy ciała od BMI sprzed ciąży, a ten przyrost ustala lekarz prowadzący.
Poza ciążą, jeśli chcesz zmienić masę ciała i dalej trenować, jedzenie rozpiszemy z Tobą na konsultacji albo w jednej z diet dla trenujących. Obie drogi opisuje strona Dieta sportowa online: dietetyk sportowy albo gotowa dieta.
Z gabinetu
Gdy ktoś przychodzi z wynikiem z kalkulatora BMI, najpierw pytam, jak trenuje. U zawodnika z dużą masą mięśni „nadwaga” może nic nie mówić o tłuszczu. Dlatego mierzę obwód talii i sprawdzam skład ciała, a dopiero potem rozmawiamy o masie ciała. Kobietom tłumaczę, że granice są dla nich takie same. Przy wyniku poniżej 18,5 albo od 30 proszę o rozmowę z lekarzem. Rodzicom przypominam, że nastolatka ocenia się na siatce centylowej, a w okresie wzrostu go nie odchudzamy.
Przycisk konsultacji: Umów konsultację online
Najczęstsze pytania o BMI
Jak obliczyć BMI bez kalkulatora?
Podziel masę ciała w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Osoba ważąca 70 kg przy wzroście 1,75 m ma BMI 22,9 kg/m²; ten przykład podaje raport WHO.
Najpierw pomnóż wzrost przez siebie (1,75 × 1,75 = 3,0625), a potem podziel przez ten wynik masę ciała (70 : 3,0625 = 22,86, po zaokrągleniu 22,9).
Czy wynik 25,0 to już nadwaga?
Tak. Kalkulator ustala kategorię z liczby zaokrąglonej do jednego miejsca po przecinku, więc 25,0 na ekranie oznacza nadwagę według tabeli WHO.
Nasze wyliczenie: mężczyzna ważący 80,9 kg przy 180 cm wzrostu ma 24,97, po zaokrągleniu 25,0. Przy 80,6 kg wyszłoby 24,9 i masa ciała prawidłowa.
Dlaczego kalkulator nie podaje prawidłowej masy ciała dla mojego wzrostu?
Celowo, bo BMI nie odróżnia mięśni od tkanki tłuszczowej. Docelowa masa wyliczona z samego wzrostu mogłaby namówić umięśnionego sportowca do niepotrzebnego odchudzania.
Zanim uznasz zawodnika za osobę z nadwagą, oceń obok BMI także jego skład ciała. Procent tkanki tłuszczowej z obwodów ciała oszacuje Kalkulator tkanki tłuszczowej i FFMI.
Co zrobić, gdy BMI wychodzi poniżej 18,5?
Omów wynik z lekarzem. WHO nazywa BMI poniżej 18,5 niedowagą i wiąże ją z większym ryzykiem niektórych problemów klinicznych.
Ile energii potrzebujesz przy swoich treningach, policzy Kalkulator zapotrzebowania kalorycznego dla trenujących.
Jak liczymy i skąd te liczby
Kalkulator dzieli masę ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach, czyli liczy BMI tak, jak definiuje je WHO. Masę przyjmuje z dokładnością do 0,1 kg, a wzrost do 1 cm.
Wynik zaokrągla do jednego miejsca po przecinku, połówki w górę, i robi to na liczbach całkowitych. Zwykłe zaokrąglanie w komputerze dałoby czasem błąd. Dla 73,8 kg i 200 cm wynik wynosi dokładnie 18,45, więc poprawnie 18,5, a nie 18,4.
Granice kategorii pochodzą z tabeli WHO, która podaje je z dwoma miejscami po przecinku (niedowaga poniżej 18,50, zakres prawidłowy 18,50–24,99, przedotyłość 25,00–29,99, otyłość I, II i III stopnia od 30,00, 35,00 i 40,00). W zaleceniach tego samego raportu WHO zapisuje je z jednym miejscem po przecinku, tak jak kalkulator. Zakres 18,5–24,9 jako prawidłową masę ciała dorosłych przyjmuje też Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy w normach żywienia.
Kategorię liczymy z wyniku zaokrąglonego, żeby liczba i kategoria na ekranie zawsze się zgadzały. Dlatego dokładne BMI 18,45–18,49 to już „masa ciała prawidłowa”. Nazwa „nadwaga” obejmuje w kalkulatorze tylko zakres 25,0–29,9, choć WHO nazywa nadwagą całe BMI od 25.
Kalkulator nie pyta o płeć, bo według WHO granice są takie same dla obu płci i nie zależą od wieku.
Wiek służy dwóm rzeczom. Poniżej 18 lat wyniku nie ma, bo podział WHO dotyczy dorosłych; krzywe WHO dla młodzieży sięgają 19 lat i w tym wieku zbliżają się do granic 25 i 30. Od 65 lat kalkulator dodaje uwagę opartą na zebranych badaniach obserwacyjnych osób w tym wieku, w których punktem odniesienia było BMI 23,0–23,9. W ciąży wyniku nie ma, bo źródła, na których opiera się kalkulator, nie opisują oceny BMI w ciąży; to ostrożność portalu.
Kalkulator nie uwzględnia składu ciała, obwodu talii ani pochodzenia. Ten sam wynik BMI nie musi oznaczać tego samego otłuszczenia w różnych populacjach, częściowo przez różne proporcje ciała. Konsultacja ekspertów WHO uznała, że w populacjach azjatyckich spora część osób ma wysokie ryzyko cukrzycy typu 2 i chorób sercowo-naczyniowych już przy BMI poniżej 25, ale zostawiła granice międzynarodowe, bo dane nie wskazały jednej granicy dla wszystkich Azjatów.
Błąd BMI działa w obie strony. U kandydatów do ligi futbolu amerykańskiego wskaźnik zawyżał częstość otyłości. W badaniu 13 601 dorosłych w wieku 20–79,9 roku granica 30 nie wychwyciła ponad połowy osób z nadmiarem tkanki tłuszczowej, a w zakresie 25–29,9 BMI nie odróżniało tłuszczu od masy beztłuszczowej u żadnej z płci. U 3 822 aktywnych fizycznie strażaków wojskowych BMI także zaniżało częstość otyłości.
Definicję, kategorie WHO, badania sportowców i siatki centylowe dla dzieci opisuje szerzej hasło BMI.
