Jak czytać wynik kalkulatora 1RM?
Wynik kalkulatora to szacunek Twojego 1RM z serii, a nie pomiar, dlatego podajemy go z dokładnością do 2,5 kg. 1RM to największy ciężar, z którym wykonasz jedno pełne powtórzenie danego ćwiczenia4.
Jeśli masz skończone 18 lat, pod wynikiem zobaczysz ciężary od 50 do 95% 1RM i średnią liczbę powtórzeń do upadku, jaką przy takim ciężarze robili ćwiczący w badaniach5. Dla 1RM równego 100 kg tabela wygląda tak:
| % 1RM | Ciężar | Przysiad, martwy ciąg i inne ćwiczenia ze sztangą | Wyciskanie leżąc |
|---|---|---|---|
| 95% | 95 kg | około 3 powtórzeń | około 3 powtórzeń |
| 90% | 90 kg | około 5 | około 4 |
| 85% | 85 kg | około 7 | około 6 |
| 80% | 80 kg | około 10 | około 9 |
| 75% | 75 kg | około 12 | około 12 |
| 70% | 70 kg | około 15 | około 14 |
| 65% | 65 kg | około 17 | około 17 |
| 60% | 60 kg | około 20 | około 19 |
| 55% | 55 kg | około 22 | około 23 |
| 50% | 50 kg | około 26 | około 27 |
Wyciskanie leżąc ma własną kolumnę, bo analiza badań podaje dla niego osobną tabelę. Przy ciężarach od 80 do 90% 1RM wychodzi w nim średnio o jedno powtórzenie mniej niż w pozostałych ćwiczeniach. Dlatego kalkulator pyta o ćwiczenie, choć sam 1RM liczy dla każdego ćwiczenia tak samo.
Liczba powtórzeń przy danym procencie 1RM to średnia z badań, a ludzie różnią się między sobą. Przy 80% 1RM rozrzut między ćwiczącymi wynosi typowo około 2,5 powtórzenia w jedną albo w drugą stronę, a przy lżejszych ciężarach jest jeszcze większy. Kiedy z danym ciężarem robisz inną liczbę powtórzeń niż w tabeli, kieruj się własnym wynikiem.
Jaki procent 1RM wybrać na trening siły?
Siłę najskuteczniej zwiększa ciężar, z którym zrobisz od 1 do 6 powtórzeń, czyli w tabeli kalkulatora około 90–95% 1RM; w wyciskaniu leżąc także 85% 1RM. Do wzrostu siły potrzeba co najmniej 50% 1RM4, 5.
Przy szacowanym 1RM 115 kg w przysiadzie, 90–95% 1RM to około 102,5–110 kg (nasze wyliczenie). W wyciskaniu leżąc przy 85% 1RM wychodzi średnio około 6 powtórzeń. Ciężar, z którym robisz więcej niż 25 powtórzeń, na siłę działa słabo albo wcale.
Z tabeli procentów 1RM dobierzesz też ciężary na rozgrzewkę przed cięższymi seriami i przed testem na jedno powtórzenie. Szacunek z kalkulatora zmienia się razem z Twoją formą, więc licz go od nowa z aktualnej serii.
Ile białka jeść, gdy trenujesz siłowo?
Normy żywienia dla Polski, opracowane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, podają osobom trenującym intensywnie dyscypliny siłowe 1,2–1,7 g białka na kilogram masy ciała dziennie6.
Osobie ważącej 80 kg normy żywienia dla Polski dają 96–136 g białka na dobę (nasze wyliczenie). Przy budowie masy mięśniowej nasz kalkulator białka liczy 1,6–2,2 g/kg7, 8.
Unia Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) podaje zakres 1,6–2,2 g/kg piłkarzom trenującym wyczynowo7. U osób ćwiczących z obciążeniem białko ponad mniej więcej 1,6 g/kg przestawało przyspieszać przyrost masy beztłuszczowej, czyli masy ciała bez tłuszczu. Ten próg jest jednak bardzo niepewny, więc autorzy analizy uznali, że osobom, którym zależy na jak największym przyroście mięśni, rozsądnie jest zalecać około 2,2 g/kg8.
Energię, węglowodany i rozkład posiłków przy ćwiczeniach z obciążeniem opisuje hasło Żywienie w treningu siłowym. Plan jedzenia pod trening siłowy ułożymy razem na konsultacji online.
Zawodnikowi poniżej 18 lat gramów białka nie liczymy. Podstawą jest u niego jedzenie: białko ze zwykłych posiłków rozłożonych regularnie w ciągu dnia.
Jak kalkulator liczy 1RM?
Kalkulator liczy 1RM dwoma wzorami, Epleya i Brzyckiego, i podaje ich średnią zaokrągloną do 2,5 kg1, 2.
Wzory wyglądają tak1:
- Epley: 1RM = ciężar × (1 + 0,0333 × liczba powtórzeń),
- Brzycki: 1RM = ciężar / (1,0278 − 0,0278 × liczba powtórzeń).
Przy 100 kg na 5 powtórzeń wzór Epleya daje 116,7 kg, wzór Brzyckiego 112,5 kg, a ich średnia 114,6 kg (nasze wyliczenie). Po zaokrągleniu wychodzi 115 kg. Przy 10 powtórzeniach oba wzory dają prawie to samo, a przy mniejszej liczbie powtórzeń Epley daje więcej.
Średnią wybraliśmy, bo w wyciskaniu leżąc u mężczyzn przy seriach do 10 powtórzeń najdokładniejszy był wzór Brzyckiego, a autorzy tej pracy piszą, że średnia dwóch wzorów może zmniejszyć błąd2. Kiedy wpiszesz jedno powtórzenie, kalkulator nie liczy wzorem: 1RM to wtedy ciężar, który podniesiono.
Zaokrąglamy do 2,5 kg z dwóch powodów. Na zawodach w trójboju siłowym ciężar sztangi musi być wielokrotnością 2,5 kg9, więc taki ciężar łatwo założysz. Poza tym szacunek z serii nie jest tak dokładny, żeby pół kilograma miało znaczenie3.
Na ile dokładny jest szacunek 1RM?
Szacunek jest najdokładniejszy z krótkiej serii, około 5 powtórzeń, a powyżej 10 powtórzeń wyraźnie traci dokładność2, 3.
U dorosłych w wieku 18–69 lat 1RM najlepiej dawał się przewidzieć z ciężaru, z którym robili 5 powtórzeń do upadku, gorzej z ciężaru na 10 i na 20 powtórzeń. Dlatego do wzorów na 1RM nie bierz serii dłuższych niż 10 powtórzeń. W wyciskaniu leżąc u mężczyzn przy seriach dłuższych niż 10 powtórzeń każdy z sześciu sprawdzanych wzorów wyraźnie zawyżał albo zaniżał wynik.
Nawet wzór dopasowany do wyników badanych mylił się typowo o około 3 kg w wyciskaniu leżąc i o około 16 kg przy wypychaniu nóg na suwnicy. Innych ćwiczeń te liczby nie obejmują, więc w przysiadzie i martwym ciągu traktuj wynik jako punkt wyjścia do treningu.
Kiedy nie robić testu 1RM?
Testu na jedno powtórzenie maksymalne odradza się osobom początkującym, bo maksymalny ciężar bez doświadczenia w treningu z obciążeniem grozi bolesnością mięśni, a nawet poważniejszym urazem.
Przy ciężarach bliskich maksymalnym ciśnienie tętnicze mocno rośnie. Podobnie działają ostatnie powtórzenia serii do upadku, nawet z lżejszym ciężarem. Dlatego przy chorobie serca, nadciśnieniu tętniczym i w ciąży kalkulator nie podaje wyniku. O ćwiczeniach z dużym obciążeniem i o teście siły zdecyduj wtedy razem z lekarzem prowadzącym.
Osoba poniżej 18 lat robi test 1RM tylko pod okiem wykwalifikowanego trenera. W badaniu dzieci w wieku 6–12 lat test na maszynach dopasowanych do dzieci, przeprowadzony po sprawdzeniu stanu zdrowia i pod ścisłym nadzorem, nie spowodował żadnego urazu10. Kalkulator pokaże młodemu zawodnikowi szacunek 1RM, ale nie rozpisze ciężarów treningowych. Obciążenia dobiera trener.
Jak bezpiecznie zrobić test 1RM?
Test 1RM to seria pojedynczych powtórzeń z coraz większym ciężarem, poprzedzona rozgrzewką. Najlepiej, gdy do maksymalnego ciężaru dochodzisz w 3–5 próbach.
Amerykańskie Stowarzyszenie Fizjologów Wysiłku (ASEP) zaleca taką kolejność testu 1RM:
- Rozgrzej się lekko przez 3–5 minut.
- Zrób 8 powtórzeń z około 50% 1RM i 3 powtórzenia z około 70% 1RM. Te ciężary weź z kalkulatora. Przy szacunku 115 kg to około 57,5 kg i 80 kg.
- Dalej rób pojedyncze powtórzenia, za każdym razem z większym ciężarem, aż do nieudanej próby. Przed nią zwiększ ciężar co najmniej dwa razy.
- Po nieudanej próbie spróbuj jeszcze raz z ciężarem w połowie drogi między ostatnim udanym a nieudanym.
Przy przysiadzie i wyciskaniu leżąc do testu potrzebna jest osoba asekurująca albo stojak z ustawionymi zabezpieczeniami.
Jakie błędy psują szacunek 1RM?
Wynik zaniża seria przerwana przed upadkiem technicznym. Gdy zostawiasz kilka powtórzeń w zapasie, kalkulator poda za niski 1RM, bo liczy z mniejszej liczby powtórzeń, niż było Cię stać w tej serii.
Inne pomyłki, które psują szacunek 1RM:
- Liczenie powtórzeń niepełnych. Wpisz tylko powtórzenia w pełnym zakresie ruchu i z poprawną techniką.
- Seria na koniec treningu. Zmęczenie po wcześniejszych ciężkich seriach może zaniżyć wynik, więc licz z serii zrobionej na początku treningu, po rozgrzewce.
- Za lekki ciężar. Przy 11 powtórzeniach i więcej kalkulator nie poda liczby. Weź cięższą sztangę, tak żeby zrobić najwyżej 10 powtórzeń.
- Jeden 1RM do wszystkich ćwiczeń. Szacunek z przysiadu nie mówi nic o wyciskaniu. Policz każde ćwiczenie osobno.
Z gabinetu
Gdy zawodnik pokazuje mi swój 1RM, pytam najpierw o masę ciała i cel, bo od nich, a nie od ciężaru na sztandze, zależy, ile białka zaplanujemy. Test na jedno powtórzenie zostawiam trenerowi, a zawodnikom przypominam, że przy przysiadzie i wyciskaniu leżąc potrzebna jest asekuracja. Młodemu zawodnikowi gramów białka nie liczę, tylko układam z rodzicem zwykłe posiłki rozłożone na cały dzień.
Najczęstsze pytania o kalkulator 1RM
Czy można policzyć 1RM z 15 powtórzeń?
Nie. Powyżej 10 powtórzeń wzory na 1RM wyraźnie zawyżają albo zaniżają wynik2, 3, dlatego kalkulator przyjmuje serie od 1 do 10 powtórzeń.
Na kolejnym treningu weź cięższą sztangę, tak żeby zrobić najwyżej 10 powtórzeń w pełnym zakresie ruchu, i wpisz ten wynik.
Który wzór na 1RM jest najdokładniejszy: Epley czy Brzycki?
Brzycki. Wśród sześciu sprawdzanych wzorów najdokładniejszy był wzór Brzyckiego, w wyciskaniu leżąc u mężczyzn i przy seriach do 10 powtórzeń.
Kalkulator i tak podaje średnią wzorów Epleya i Brzyckiego, bo według autorów tej pracy uśrednienie dwóch wzorów może zmniejszyć błąd.
Czy kobiety mogą korzystać z kalkulatora 1RM?
Tak. Płeć prawie nie zmieniała liczby powtórzeń przy danym procencie 1RM, a szacowanie 1RM z serii sprawdzano u kobiet i mężczyzn.
Tabela ciężarów treningowych jest więc ta sama dla kobiet i mężczyzn, a kalkulator nie pyta o płeć.
Czy kalkulator 1RM sprawdzi się po pięćdziesiątce?
Tak. Szacowanie 1RM z serii sprawdzano u dorosłych w wieku od 18 do 69 lat, a wiek prawie nie zmieniał liczby powtórzeń przy danym procencie 1RM.
Sam test maksymalny budzi jednak szczególne obawy u osób w podeszłym wieku: w części badań z ich udziałem urazy przy teście 1RM zdarzały się u 2,4–19% badanych. Kalkulator da Ci przybliżony 1RM bez takiego testu.
Czy nastolatek może zrobić test 1RM?
Tak, ale tylko pod okiem wykwalifikowanego trenera. Bezpieczeństwo testu sprawdzono u młodszych: u zdrowych dzieci w wieku 6–12 lat test 1RM pod ścisłym nadzorem, po sprawdzeniu stanu zdrowia, nie spowodował żadnego urazu.
Kalkulator pokaże osobie poniżej 18 lat szacunek 1RM, ale nie rozpisze ciężarów treningowych. Obciążenia dobiera trener.
Czy kalkulator 1RM sprawdzi się na maszynie?
Tylko częściowo. Tabela powtórzeń nie pasuje do wypychania nóg na suwnicy: przy 80% 1RM robi się na niej średnio około 13 powtórzeń, a w wyciskaniu leżąc około 9.
Na suwnicy szacunek 1RM jest też mniej dokładny niż w wyciskaniu leżąc. Kalkulator pyta więc o ćwiczenia ze sztangą.
Czy wynik 1RM zmienia zapotrzebowanie na białko?
Nie. Ilość białka zależy od masy ciała i celu treningowego; ciężar na sztandze jej nie zmienia.
Kalkulator białka policzy osobie ważącej 80 kg tyle samo gramów przy 1RM w przysiadzie 100 kg co przy 150 kg, jeśli cel się nie zmienia.
Czy 1RM z przysiadu przenosi się na inne ćwiczenia?
Nie. 1RM dotyczy jednego, konkretnego ruchu, więc wynik z przysiadu nie mówi, ile wyciśniesz leżąc ani ile podniesiesz w martwym ciągu.
Dla każdego ćwiczenia wpisz osobną serię. Do tabeli kalkulator dobiera wtedy właściwą kolumnę powtórzeń.
Jak liczymy i skąd te liczby
- Wzory: Epley i Brzycki ze współczynnikami z pracy porównującej metody szacowania 1RM. Wynik to średnia obu, bo w wyciskaniu leżąc przy seriach do 10 powtórzeń wzór Brzyckiego był najdokładniejszy, a średnia dwóch wzorów może zmniejszać błąd.
- Zakres powtórzeń: od 1 do 10, bo seria dłuższa niż 10 powtórzeń wyraźnie pogarsza szacunek2, 3.
- Zaokrąglenie: do 2,5 kg, jak ciężar sztangi na zawodach trójboju siłowego. Wynik nigdy nie jest mniejszy od podniesionego ciężaru, a przy jednym powtórzeniu to po prostu ten ciężar.
- Tabela % 1RM: średnia liczba powtórzeń do upadku przy 50–95% 1RM z analizy wielu badań; osobno dla wyciskania leżąc, osobno dla pozostałych ćwiczeń.
- Bezpieczeństwo testu: według przeglądu polskich fizjologów i badania dzieci.
- Białko: te same zakresy co w kalkulatorze białka6, 7, 8.
Kalkulator nie uwzględnia techniki, sprzętu wspierającego ani zmęczenia z wcześniejszych serii.
