Co oznacza mój wynik FFMI?
Wynik porównujemy z medianą zdrowych dorosłych. U zdrowych dorosłych Szwajcarów w wieku 18–34 lat mediana FFMI wynosiła 18,9 kg/m² u mężczyzn i 15,4 kg/m² u kobiet2.
Mediana oznacza, że połowa badanych miała wynik niższy, a połowa wyższy. Mediany wyznaczono z pomiarów impedancją. Kalkulator pokazuje, o ile Twój wynik różni się od mediany dla Twojej płci. Przy 80 kg, 180 cm i 15% tłuszczu FFMI mężczyzny jest o 2,1 kg/m² wyższy od mediany, a przy 62 kg, 166 cm i 25% tłuszczu FFMI kobiety – o 1,5 kg/m² (nasze wyliczenia).
Mężczyznom kalkulator podaje też FFMI przeliczony na wzrost 1,80 m. Ta poprawka pozwala porównać wynik osób wysokich i niskich. U mężczyzny o wzroście 180 cm oba wyniki są równe, u niższego przeliczony FFMI jest wyższy, a u wyższego niższy.
Wynik powyżej mediany nie jest ani „dobry”, ani „zły”. Pokazuje tylko, że masy beztłuszczowej w przeliczeniu na wzrost masz więcej niż połowa zdrowych dorosłych Szwajcarów Twojej płci w wieku 18–34 lat.
Co zrobić z wynikiem kalkulatora FFMI?
Traktuj FFMI jako punkt odniesienia, od którego liczysz zmiany. Porównuj kolejne pomiary z tej samej metody, bo grupa robocza Komisji Medycznej Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl) uznaje surowe wyniki jednej metody za przydatne do śledzenia zmian3.
Gdy budujesz masę mięśniową, FFMI powinien rosnąć razem z masą beztłuszczową. Według ekspertów MKOl przyrost masy mięśniowej poprawiał wyniki w wielu dyscyplinach, ale skład ciała to raczej jeden z wielu czynników, od których zależy wynik sportowy4. Ile białka jeść przy takim celu, policzy kalkulator białka.
Eksperci MKOl ostrzegają też, że za mocne skupienie na niższej masie ciała i mniejszej ilości tkanki tłuszczowej zwiększa ryzyko RED-S (względnego niedoboru energii w sporcie) i zaburzeń odżywiania. Niski albo spadający FFMI u zawodnika na redukcji omów z dietetykiem.
Kolejne pomiary rób rano, na czczo i przed treningiem, za każdym razem na tym samym urządzeniu, bo nawodnienie i aktywność zmieniają wynik5.
Jak kalkulator liczy FFMI?
Kalkulator odejmuje od masy ciała masę tłuszczu, a wynik dzieli przez kwadrat wzrostu w metrach: FFMI = masa beztłuszczowa (kg) / wzrost (m)².
Krok po kroku:
- Masa tłuszczu = masa ciała × procent tkanki tłuszczowej / 100.
- Masa beztłuszczowa = masa ciała − masa tłuszczu. To wszystko poza tłuszczem: woda, białko i składniki mineralne.
- FFMI = masa beztłuszczowa / (wzrost w metrach × wzrost w metrach).
- Tylko u mężczyzn: FFMI przeliczony na wzrost 1,80 m = FFMI + 6,3 × (1,80 − wzrost w metrach).
Poprawkę na wzrost opracowano w badaniu samych mężczyzn, dlatego u kobiet kalkulator jej nie stosuje. Wyniki zaokrągla do 0,1. W kalkulatorze tkanki tłuszczowej FFMI liczy się identycznie, z tą samą poprawką i zaokrągleniami, tylko procent tłuszczu pochodzi tam z obwodu talii. Przy tych samych danych oba kalkulatory dają ten sam FFMI.
| Osoba | Tkanka tłuszczowa | Masa beztłuszczowa | FFMI | FFMI na wzrost 1,80 m |
|---|---|---|---|---|
| Mężczyzna, 80 kg, 180 cm | 15% | 68,0 kg | 21,0 kg/m² | 21,0 kg/m² |
| Mężczyzna, 90 kg, 178 cm | 22% | 70,2 kg | 22,2 kg/m² | 22,3 kg/m² |
| Mężczyzna, 100 kg, 175 cm | 10% | 90,0 kg | 29,4 kg/m² | 29,7 kg/m² |
| Kobieta, 62 kg, 166 cm | 25% | 46,5 kg | 16,9 kg/m² | nie liczymy |
| Kobieta, 55 kg, 170 cm | 30% | 38,5 kg | 13,3 kg/m² | nie liczymy |
Tabela to nasze wyliczenia kodem kalkulatora.
Czy FFMI powyżej 25 oznacza sterydy?
Nie. Wynik powyżej 25 kg/m² nie dowodzi stosowania sterydów anabolicznych. W badaniu sportowców-mężczyzn, którzy ich nie stosowali, FFMI przeliczony na wzrost 1,80 m sięgał najwyżej 25,0 kg/m², a autorzy sami uznali ten wynik za wstępny.
Granica 25 nie pasuje do każdego sportowca. Wśród futbolistów amerykańskich z drużyn akademickich, zmierzonych metodą DXA, FFMI przeliczony na wzrost 180 cm powyżej 25 kg/m² miało 26,4% zawodników, a najwyższe wartości mieli zawodnicy linii ofensywnej i defensywnej6.
Wartość 25 pochodzi z badania mężczyzn, więc do kobiet się jej nie przykłada. Kalkulator nie służy do oceniania, czy ktoś stosuje doping.
Gdy Twój wynik przekracza 25, najpierw sprawdź pomiar tkanki tłuszczowej. Zaniżony procent tłuszczu podnosi FFMI. U mężczyzny o masie 80 kg i wzroście 180 cm pomiar 12% zamiast 15% daje, według naszego wyliczenia, FFMI 21,7 zamiast 21,0 kg/m².
Na ile dokładny jest wynik FFMI?
FFMI jest tak dokładny jak pomiar tkanki tłuszczowej. U mężczyzny o masie 80 kg i wzroście 180 cm każdy punkt procentowy błędu pomiaru przesuwa FFMI o około 0,25 kg/m² (nasze wyliczenie).
Mężczyzna o masie 80 kg i wzroście 180 cm dostanie inny FFMI, zależnie od tego, co pokaże pomiar:
| Wynik pomiaru tkanki tłuszczowej | Masa beztłuszczowa | FFMI |
|---|---|---|
| 12% | 70,4 kg | 21,7 kg/m² |
| 15% | 68,0 kg | 21,0 kg/m² |
| 18% | 65,6 kg | 20,2 kg/m² |
Waga z analizą składu ciała (BIA) nie waży tłuszczu. Mierzy opór ciała wobec słabego prądu, z niego wylicza wodę w organizmie, a z wody masę beztłuszczową, przy założeniu, że woda stanowi 73% tej masy. Na wynik wpływają m.in. nawodnienie, aktywność fizyczna, stan odżywienia i ułożenie elektrod.
Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN) ocenia, że BIA sprawdza się u zdrowych osób bez zaburzeń nawodnienia, jeśli urządzenie stosuje równanie dobrane do wieku, płci i pochodzenia7. Według ESPEN zmiany składu ciała da się śledzić metodą BIA przy BMI 16–34 kg/m², ale wyniki trzeba interpretować ostrożnie. Więcej o tej metodzie w haśle Analiza składu ciała (BIA).
Pomiar DXA też nie jest wzorcem bez wad, bo w ocenie składu ciała sportowców żadnej metody nie uznano za uniwersalny wzorzec.
Kiedy kalkulator FFMI nie wystarczy?
Kalkulator nie pokaże wyniku osobom poniżej 18 lat i kobietom w ciąży, a u kobiet nie przelicza FFMI na wzrost 1,80 m, bo poprawkę opracowano u mężczyzn.
- Poniżej 18 lat. Wartości, z którymi porównujemy wynik, opracowano u dorosłych. Nastolatka w okresie wzrostu nie odchudzamy, a jedzenie młodego zawodnika układamy indywidualnie.
- Kobiety. Kalkulator podaje FFMI i porównuje go z medianą dla kobiet, ale bez granicy 25 i bez poprawki na wzrost, bo obie pochodzą z badania mężczyzn.
- Ciąża. Masa ciała i ilość wody w organizmie rosną wtedy także z powodu ciąży. Masę ciała w ciąży ocenia lekarz prowadzący.
- Sportowcy siłowi i osoby z bardzo dużą masą ciała. Przy BMI powyżej 34 kg/m² wynik z wagi z analizą składu ciała jest mniej pewny. U zawodnika sportu siłowego, który waży dużo, ale ma mało tłuszczu, BMI może przekroczyć tę granicę. Gdy wpiszesz wtedy wynik z takiej wagi, kalkulator wyświetli uwagę.
- Obrzęki, odwodnienie, choroby zmieniające ilość wody w ciele. ESPEN nie zaleca BIA przy zaburzeniach nawodnienia. Skład ciała w takiej sytuacji oceni lekarz.
Jakie błędy psują wynik FFMI?
Wynik psuje masa ciała z innego dnia niż pomiar tkanki tłuszczowej. Kalkulator liczy kilogramy tłuszczu z obu liczb, więc powinny pochodzić z tego samego pomiaru.
Inne częste pomyłki:
- Pomiar BIA po posiłku, po treningu albo po dużej ilości płynów. Nawodnienie i aktywność zmieniają wynik. Mierz się rano, na czczo, przed treningiem.
- Masa mięśni zamiast procentu tłuszczu. Waga często pokazuje kilka liczb. Kalkulator potrzebuje procentu tkanki tłuszczowej, a nie masy mięśni ani masy beztłuszczowej w kilogramach.
- Wyniki z różnych urządzeń. Wynik z wagi w domu i z DXA to dwie różne metody. Porównuj zmiany tylko w obrębie jednej z nich.
- Wzrost w butach albo z pamięci. Kalkulator dzieli przez kwadrat wzrostu, więc u mężczyzny o wzroście 180 cm z 68 kg masy beztłuszczowej wzrost wpisany o 2 cm za duży obniża FFMI z 21,0 do 20,5 kg/m² (nasze wyliczenie).
Z gabinetu
FFMI liczę zawodnikom przy pomiarach składu ciała, ale jedną liczbę zawsze czytam razem z metodą, którą ją zmierzono. Gdy ktoś pokazuje wynik powyżej 25, zaczynam od pytania o pomiar: kiedy, na czym i po czym. Najwięcej mówi mi zmiana FFMI w kolejnych miesiącach, z tej samej wagi albo tego samego aparatu. Nastolatkom FFMI nie liczę. Ich jedzenie układam indywidualnie, a rodzicom radzę sprawdzać, czy dziecko je dość, zamiast śledzić jego FFMI.
Najczęstsze pytania o FFMI
Jaki FFMI jest prawidłowy u mężczyzny?
Jednej prawidłowej wartości nie wyznaczono. U zdrowych dorosłych Szwajcarów w wieku 18–34 lat mediana FFMI mężczyzn wynosiła 18,9 kg/m².
Przy 80 kg, 180 cm wzrostu i 15% tkanki tłuszczowej FFMI wynosi 21,0 kg/m², czyli 2,1 kg/m² powyżej mediany mężczyzn (nasze wyliczenie). Wartość 25 kg/m² nie jest normą, tylko najwyższym przeliczonym FFMI w badaniu sportowców-mężczyzn niestosujących sterydów.
Jaki FFMI jest prawidłowy u kobiety?
Jednej prawidłowej wartości nie wyznaczono. Mediana FFMI u zdrowych dorosłych Szwajcarek w wieku 18–34 lat wynosiła 15,4 kg/m², a granica 25 dotyczy wyłącznie mężczyzn.
Przy 62 kg, 166 cm wzrostu i 25% tkanki tłuszczowej kobieta ma FFMI 16,9 kg/m², czyli o 1,5 kg/m² więcej od mediany (nasze wyliczenie).
Czym FFMI różni się od BMI?
BMI dzieli przez kwadrat wzrostu całą masę ciała, a FFMI tylko masę beztłuszczową. Dzięki temu FFMI oddziela masę beztłuszczową od tłuszczu, czego BMI nie robi.
Dwóch mężczyzn po 80 kg i 180 cm wzrostu ma to samo BMI 24,7 kg/m². Przy 12% tkanki tłuszczowej FFMI wynosi 21,7 kg/m², a przy 25% tylko 18,5 kg/m² (nasze wyliczenie).
Czy mogę policzyć FFMI bez pomiaru tkanki tłuszczowej?
Tak. Kalkulator tkanki tłuszczowej szacuje procent tłuszczu z obwodu talii i wzrostu, a potem liczy FFMI tym samym wzorem co kalkulator FFMI.
Wynik z talii to szacunek. Wzoru RFM, z którego korzysta kalkulator tkanki tłuszczowej, nie sprawdzano jeszcze u sportowców8, więc u osoby z dużą masą mięśniową procent tłuszczu i FFMI mogą się rozjechać z pomiarem.
Czy kalkulator FFMI działa dla nastolatka?
Nie. Osobie poniżej 18 lat kalkulator nie pokaże wyniku, bo wartości odniesienia opracowano u dorosłych.
Rodzic młodego zawodnika więcej zyska, gdy sprawdzi, czy dziecko je dość na treningi i na rośnięcie, niż gdy będzie śledzić jego FFMI.
Czy FFMI zmienia się z wiekiem?
U mężczyzn nie, u kobiet nieco. W badaniu dorosłych Szwajcarów FFMI mężczyzn nie różnił się z wiekiem, a u kobiet z wiekiem nieco rósł.
Kalkulator porównuje wynik z medianą dla wieku 18–34 lat, bo tylko tę podaje streszczenie pracy. U kobiety starszej niż 34 lata mediana jest raczej trochę wyższa niż 15,4 kg/m².
Skąd te liczby
FFMI i jego przeliczenie na wzrost 1,80 m liczymy według badania sportowców-mężczyzn. Granica 25,0 to najwyższy przeliczony FFMI u sportowców niestosujących sterydów w tym badaniu, opisany przez autorów jako wynik wstępny.
Mediany 18,9 i 15,4 kg/m² pochodzą ze streszczenia pracy o dorosłych Szwajcarach. Pełna tabela centyli jest w płatnym pełnym tekście, dlatego kalkulator nie podaje centyli, tylko różnicę od mediany.
Zakres BMI 16–34 kg/m² dla śledzenia zmian metodą BIA podaje ESPEN. Przeliczenia na konkretne osoby to nasze wyliczenia kodem kalkulatora. Modele i metody pomiaru opisuje hasło Skład ciała.
